تکنولوژیهای نوین ارتباطی

عنوان پیشنهادی مقاله:

تحلیل نشانه شناختی تصویر قهرمان و ضد قهرمان در بازیهای کامپیوتری مبارزه ای

دنیای امروز دیگر پذیرای جنگ و خونریزی نیست. اما آمریکا که براي خود نقشي جهاني به عنوان رهبري مشروع و قانوني، حتي با ضريب مشروعيتي فراتر از رهبران بومي و محلي در نظر گرفته است (ويلز1999)، برای پیشبرد سیاستهایش، از راهبرد نظامی استفاده می کند. (بكويچ2005) آمریکا این رویه را تحت عنوان هژمونی  بی خطر توجیه می کند.

 در جهت آماده سازی افکار عمومی جهان برای پذیرش این سیاستها، آمریکا از گسترش "قدرت نرم" استفاده می کند. بگفته جوزف نای  قدرت نرم از اهميتي برابر با "قدرت فرماندهي" برخوردار است و اگر دولتي بتواند آنرا در نظر ديگر كشورها مشروع جلوه دهد، با كمترين مخالفت در برابر خواسته هايش مواجه خواهد شد. علاوه بر آن، وجود ايدئولوژي و فرهنگ جاذب، تمايل ديگران را به پيروي افزايش داده و حتي مي تواند زمينه هاي اعمال قدرت سخت را تسريع نمايد. ناي، در مقايسه با ديگر كشورها از آمريكا به عنوان كشوري خاص در زمينه برخورداري و بهره گيري از قدرت نرم ياد مي كند.(ناي1990)

 بازیهای پر مخاطب کامپیوتری ابزار خوبی برای گسترش این قدرت محسوب می شود. "گی روشه" در زمینه کارکرد اجتماعی غیر مستقیم وسایل ارتباط جمعی می گوید:" اغلب اوقات فنون ارتباط جمعی به شیوه ای غیر مستقیم اجتماعی کننده هستند بخصوص وقتی که برنامه های آنها برای تفریح و سرگرمی و آرامش خیال فرد پخش می شوند. "اوپنهام" و "وینس" به این نتیجه رسیدند که کودکان بسیاری از چیزها را از برنامه های نمایشی که هیچ هدف آموزشی یا تربیتی ندارند یاد می گیرند بخصوص از طریق ارزشها و مدلهای آرمانی که با خصوصیات عاطفی موثر ارائه می شوند.(گی روشه به نقل از جمعدار،1373)

 پروپاگاندیست ها از طریق این بازیها به طرحواره های ذهنی مخاطبان خود که اغلب کودک و نوجوان هستند، شکل می دهند. یک طرحواره یک ساختار شناختی است که شناخت عام در مورد یک مفهوم مفروض یا یک قلمرو تحریکی نشان می دهد و در بر گیرنده صفات یک مفهوم و روابط میان این صفات است. به عبارت دیگر یک طرحواره را می توان به هر نوع ساختار اطلاعاتی ربط داد. همچنین می توان آنرا به مثابه سیستم استنباطی از عقاید مرتبط بهم درباره هر مفهوم خاص در نظر گرفت. حال این مفهوم می تواند یک شخص یک گروه یا یک حادثه یا حتی برخی تصورات مجازی مثل آزادی باشد. تحقیقات روانشناسانه بیانگر آن هستند که یک طرحواره وقتی فعال می شود نوعی درک سریع ذهنی در فکر و تصور کردن را فراهم می آورد و با جلب توجه به برخی ویژگیهای محیط پیرامون، شالوده ای را برای استنباط رویدادها و مردم بوجود می اورد.همچنین به فرد کمک می کند تا اطلاعاتش را در حافظه فهرست بندی نماید. از نظر تئوریکی طرحواره به چندین صورت بر شکل گیری افکار تاثیر می گذارد. در ابتدا به ایجاد فیلتر های مفهومی می پردازد که بواسطه آنها تنها باید اطلاعات مرتبط با یک مسئله عمومی عبور کند. دوم اینکه این طرحواره ها ممکن است در پاسخ به اطلاعاتی پیرامون امور عمومی پایه ای برای استنباط تلقی شوند. یک طرحواره فعال شده مجموعه ای از امور مرتبط بهم را به ذهن می آورد و سپس در مورد اطلاعات جدید تداعی های ذهنی مردم را تغییر می دهد. (پرایس 1382، صص106_ 108)

تحقیقات مربوط به پدیده اسلام هراسی نشان می هد که برخی دولتهای غربی بویژه دولت آمریکا سعی در نشان دادن چهره ای خشن و خطرناک از اسلام دارند. اسپايك لي" با تحلیل فيلم "دكتر استرنج لاو" كوبريك ، تاكيد مي كند كه آمريكايي ها هميشه محتاج كابوس بوده اند و در حال حاضر دولت هاي خاورميانه ايفاگر اين نقش هستند. به نظر او، دولت آمريكا هر وقت كه نياز داشته باشد قدرت نمايي مي كند و توان نظامي اش را به رخ جهان مي كشد. آنها اين قدرت نمايي را پشت نقاب «ارمغان دموكراسي براي جهانيان» پنهان كرده اند. (روزنامه شرق16/10/1382)

بدین ترتیب این مقاله قصد دارد با تحلیل نشانه شناختی ویژگیهای قهرمان و ضدقهرمان در بازیهای رایانه ای ژانر مبارزه ای به این سئوال پاسخ دهد که:

 آیا دولت آمریکا از بازیهای رایانه ای در جهت آماده سازی افکار عمومی جهان برای پذیرش سیاستهای جنگ طلبانه و سرکوبگرانه خود نسبت به ایران و اسلام استفاده می نماید؟ 

منابع فارسی:

_ پرایس، وینسنت(1382) افکار عمومی، ترجمه علی رستمی و الهام میرتهامی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی

_ جمعدار، الهام. (1373) تحلیل سیمای زن در سینمای ایران. پایان نامه کارشناسی، استاد راهنما: دکتر ساروخانی، دانشگاه تهران

_ دولتمردان آمریکایی هجو می شوند، روزنامه شرق، سال اول، شماره 108، تاریخ 16/10/1385

منابع انگلیسی:

_Nye, Joseph S. (1990) soft power in "Foreign Policy" No.80 pp.153_171 

_Bacevich, Andrew J. (2005) the Military & US Foreign Policy, interview by Harry Kreisler 

_Wills, Garry (1999) Bully of the Free World in "Foreign Affairs", Vol.78 No.2 pp.50_51


فرزانه نزاکتی